(طوسی، 1414 ق: 488)
ارزیابی مستمر در حین اجرا داخل کشور ما کم اتفاق میفته. نوعا مدارس اینطوری هستن که انقدر درگیر کار اجرایی و آیین نامه ها و ضوابط مختلف میشن که یادشون میره بچههایی که پیششون هستن بهترین منابع برای یادگیری و بهبود فرآیندهای آموزشی سیستم به شمار میان. مدارس معمولا یک مدل رو انتخاب میکنن و شعارگونه ادامه اش میدن و خبری از یادگیری و بهبود مستمر در داخل خود سیستم مدرسه البته بر مبنای علم نیست. افرادی که اهل تحلیل دینامیک سیستمها (System Dynamics) هستن به این کاری که ما میخوایم انجام بدیم میگن حلقه دوم یادگیری. حدود دوازده ساله که با مدارس مختلف همکاری میکنم و میبینم که معمولا مدلی دارن که بهبودهایی که در اون اتفاق میفته صرفا مبتنی بر تجربه است. یعنی مدلی داخل مدرسه اجرا میشه که شاید حتی پایه اولیه اون از علم روز دنیا گرفته شده باشه اما تغییرات داخلش هیچ مبنای علمی نداره و صرفا بر اساس تجربیات، گاها سعی و خطا و گزارش هایی اتفاق میفته که کاملا جهت دار و با سوگیری (Bias) زیاد هستش. این در حالی داره اتفاق میفته که مدارس خوب دنیا علاوه بر اینکه سیستم اولیهشون رو بر مبنای یک مدل علمی انتخاب میکنن، تغییر و بهبود در سیستم رو هم با فرآیندهای مبتنی بر علم مثل مطالعه موردی (Case Study)، اقدام پژوهی (Action Research) و امثالهم رقم میزنن.
به نظرم مهمترین تمایزی که تو مدارس آرمان در کنار بکارگیری مدل اولیه بسیار مدرن و امروزی، توانایی و انگیزه بهبود مستمر بر مبنای تحقیقات علمی و دانش روز دنیاست.
تو این سالها بیشتر از 10 مسابقه علمی برونمرزی دانشآموز اعزامی داشتیم که بچههای خوبمون شرکت کردن و تونستن عناوین جهانی خوبی کسب کنن ولی جمعبندی بنده از شرکت در این رویدادها این بوده که دانشآموزان ما در حوزه تئوری و بخش فردی عملکرد عالی دارن و از دانشآموزان همسن و سال خودشون جلوتر هستن ولی در بخش فعالیتهای گروهی، آزمایشگاهی و کارگاهی هنوز از مدارس خوب دنیا خیلی فاصله داریم که باید این موارد در بچهها تقویت بشه.
اگر بخوایم به صورت واقعبینانه و عملی نگاه کنیم سه کمبود رو در دبیرستانهای دوره اول میشه دید. اول اینکه سطح آموزشی که به دانشآموزان ارائه میشه متناسب با نیازهای یک دانشآموز قوی در مقاطع بالاتر نیست. مثلا در همین درس ریاضی و علوم به دفعات دانشآموزانی رو تو دوره دوم دیدیم که پایه علمی خوبی ندارن و عمده دلیلش دوره اول بوده که این دروس خوب باهاشون کار نشده و متعاقبا هم برای رتبه برتر شدن یا شرکت در المپیادهای علمی به مشکل میخورن. مورد دوم مهارتهای فردی هستش. دنیای فعلی دنیای تغییرات با سرعت بالاست. افرادی که بتونن در یک یا چند حوزه مهارت داشته باشن مسلما با سرعت بیشتری میتونن خودشون را با این تغییرات منطبق کنن. مثلا یک مورد از این مهارتها، مهارت ارتباطات هست که به بحث زبان های دوم و سومی که فرد یاد داره برمیگرده و ما در مدل مدرسه آرمانی به این موضوع توجه ویژه داشتیم. مورد سوم هم آداب اجتماعی متناسب با فرهنگ ماست. دانشآموز امروز علایق و سلایقی داره که با نسلهای قبل متفاوت هست. ما میتونیم فرهنگ اصیل ایرانی را در قالب همین علایق پیاده کنیم. فقط هنر آموزشدادن میخواهد که باید ازش استفاده کنیم.
امروزه در مدارس برتر دنیا، استفاده از تکنولوژی آموزشی بسیار مهم شده است و ما در مجموعه مدارس آرمان، سعی میکنیم با الگو برداری های مناسب و کاربردی، فرایند جدیدی را در سیستم آموزشی کشور به کار ببریم. شاید بتوان کلید واژه "آموزش مدرن" را برای این تفکر به کار ببریم. تفکری که با پیاده شدن آن در مدارس، رشد بسیار زیادی در زمینههای آموزشی و حوزههای مختلف یادگیری، اتفاق خواهد افتاد. مجموعه مدارس آرمان، در این تحول آموزشی در کشور، نقش اساسی را ایفا خواهد کرد.
طراحی و اجرا توسط سید محمد مهدی بهشتی